Özgün başlık: Applying the Kosovo Model to Syria
Yazı, NATO’nun Kosova’ya müdahalesi ile Suriye çatışması arasındaki paralellikleri inceler ve Kosova müdahalesinin Suriye’deki insani krizin ele alınmasında olası bir model olabileceğini öne sürer. BM Güvenlik Konseyi’nin açık yetkilendirmesi olmaksızın yapılan uluslararası müdahalelerin içerdiği hukuki ve siyasi karmaşıklıkları vurgular.
Temel Noktalar:
- Emsal Olarak Kosova: NATO’nun Kosova’daki hava harekâtı, Güvenlik Konseyi kararı bulunmaması nedeniyle hukuka aykırı, ancak yaygın insani kaygılar ve bölgesel istikrarsızlık nedeniyle haklı görüldüğü için “hukuka aykırı ama meşru” sayılmıştır. Müdahale daha sonra, Kosova’da uluslararası bir güvenlik varlığına ve siyasi yönetime yetki veren BM Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararıyla geriye dönük olarak meşrulaştırılmıştır.
- Suriye’ye Uygulanması: Güvenlik Konseyi’ndeki tıkanma, bölgesel istikrarsızlık ve uluslararası hukukun ağır ihlalleri gibi Kosova’da bulunan etkenlerin benzerleri Suriye örneğinde de açıkça görülmektedir. Suriye’de kimyasal silah kullanımı, önleyici kolektif meşru müdafaayı (anticipatory collective self-defence) ya da insani müdahaleyi haklı kılabilecek, müdahaleyi meşrulaştırıcı olası bir etken olarak ele alınmaktadır.
- Hukuki ve Meşruiyete İlişkin Güçlükler: Koruma Sorumluluğu (R2P) doktrini ile insani müdahale kavramları, Suriye’de harekete geçmenin olası gerekçeleri olarak incelenmektedir. Yazı, müdahaleler için evrensel olarak kabul görmüş bir hukuki çerçevenin bulunmadığının ve bu durumun gerekçelendirmenin dayanağı olarak uluslararası örf ve âdet hukukunu ve devlet uygulamasını bıraktığının altını çizer.
- Öneriler: Her müdahale, jus ad humanitarianism ilkelerine bağlı kalarak ve kuvveti ancak sınırlı ölçüde ve yalnızca insani amaçlarla kullanarak meşruiyeti öncelemelidir. Yazı, vahşeti önlemek için harekete geçme ihtiyacı ile uluslararası hukuk normlarının ve meşruiyetin korunması arasında bir denge kurulması çağrısında bulunur.
Yazı, BM Güvenlik Konseyi onayı olmaksızın Suriye’ye askerî müdahalenin hukuki bir dayanağı bulunmamakla birlikte, insani zorunluluklar ve bölgesel güvenlik kaygıları gibi çeşitli meşrulaştırıcı etkenlerin bir müdahaleyi savunulabilir kılabileceğini ileri sürer. Kosova modeli, bu hukuki ve etik ikilemlerin içinden yol bulmak için bir çerçeve olarak sunulur.
- Yayımlandığı yer
- The Journal of Turkish Weekly
- Tarih
- September 9, 2013
- Dil
- İngilizce